HAMID
GJYLBEGAJ
Demokrati
i Pakorruptuar
Pinjoll
i një familjeje të dëgjuar shkodrane me tradita patriotike
Hamid Gjylbegaj, u shqua me veprimtarinë e tij si një intelektual
me formim solid, si demokrat i pakorruptuar dhe atdhetar i paepur.
Lindi
në Shkodër në vitin 1888. Mësimet fillore i bëri
në vendlindje, ndërsa ato të mesme në Shkodër
e Manastir. Mbaroi akademinë ushtarake në Stamboll. Mbajti qëndrim
patriotik, që dëshmohet me pjesëmarrjen e tij kundër
lëvizjes së Haxhi Qamilit, ithtarëve të "Sedai Miletit",
antifashist dhe antikomunist.
Hamid
Gjylbegaj ka një aktivitet të pasur si intelektual. Ka botuar
14 përmbledhje poezish, shkrime të ndryshme, ndër të
cilat po përmendim: "Flutura ndër lule"(1921), "Monumenti i atdheut"
(1934), "Drita e së vërtetës"(1933), "Cikrrime filozofie"
(1934), "Fyelli i barive" (1943) etj.
Hamid
Gjylbegaj kishte një formim fetar ku mbizoteronte në mënyrë
të veçantë panteizmi bektashian. Ishte njohës i thellë
i tesavufit islamik, pra misticizmi që e përshkonte botëkuptimin
e tij ishte i mpleksur me mjaft pikëpyetje, ku mbisundonte drita e
së vërtetës me trinomin e drejta, e mira dhe e bukura. Në
këtë hapësirë mendimi mbizotëronte madhështia
e njeriut, njohja e vetvetes. Siç e dimë Muhammedi (a.s.),
në mes fjalëve të tjera ka thënë: "Që të
njohësh Zotin duhet të njohësh më parë veten".
Biseda rreth këtij subjekti Hamid Gjylbegaj, siç tregojnë
bashkëkohësit e tij, zhvillonte pothuajse çdo ditë
nën hijen e çinarit pranë shtëpisë së tij.
Hamid
Gjylbegaj ishte një përfaqësues i mendimit më të
përparuar. Ai ishte një teist liberal, i cili në poezitë
e tij filozofike përçoi filozofinë islame dhe në
mënyrë të veçantë ai propagandoi tolerancën
fetare, që e transmeton filozofia islame në kushtet e vendeve
shumëkonfesionale.
Vdiq
në vitin 1979 në Elbasan.