PËRSONALITETE TË KULTURËS ISLAME 
QË KANË JETUAR E KONTRIBUAR NË FUND TË SHEK.XIX - GJYSMA E PARË E SHEK. XX. 
 
Tahir Efendi Lluka
Pishtarë i shkollimit Shqip në Kosovë   
 
Tahir Efendi Lluka me veprimtarinë e tij u përket dy shekujve. Ai ka një veprimtari të gjerë dhe origjinale, që lidhet me botimet e tij me karakter fetar e pedagogjik në gjuhën amtare shqipe, si dhe me punën e tij mësimore - mektebin, e ngritur nga ai vetë në prag të shekullit tonë, 1900/ 1318H, në Llukë. Me këto ai u fut në radhët e pishtarëve të shkollimit shqip në Kosovë, sepse Tahir Efendi Lluka nisej nga parimi që shkrim-leximi në gjuhën amtare shmang prapambetjen dhe e ngre kombin shqiptar në radhën e kombeve të tjerë të qytetëruar.  
Tahir Efendi Lluka arsimin fillor e bëri në Shkup, kurse të mesmin e më tej i vazhdoi në Stamboll, ku u shqua për rrezultate të shkëlqyera. Për rrjedhim, ai u emërua myderis në shkollën e lartë fetare islame të Fatihut në Stamboll, ku shërbeu gati dhjetë vjet. Biografët e tij dëshmojnë se Tahir Efendi Lluka bashkëpunoi me Hasan Tahsinin dhe me veprimtarë të tjerë të lëvizjes kombëtare në Stamboll, si Jani Vreto etj. Pas vdekjes së Hasan Tahsinit (1881), Tahir Efendi Lluka u kthye në vendlindje, në fshatin Llukë e Epërme, ku ngriti një mejtep, që për gjuhë mësimi kishte gjuhën shqipe. Shkrimi i gjuhës shqipe në këtë mejtep bëhej mbi bazën e grafisë arabe.  
Duke pasur parasysh edhe botimet e tij në gjuhën shqipe, siç qenë "Broshurë për moralin" ("Risale-i ahlak"),"Mevludi"dorëshkrimi"Urata e besimtarëve" etj., si edhe ndërtimin e mejtepit, mund të themi se ai luajti një rol të madh për të mbajtur gjallë gjuhën e shkruar shqipe. Ai shkruan se shkolla është një vend tubimi, një vend bashkimi. Në përbërjen e shkollës së tij kishte djem dhe vajza, të cilët lexonin në gjuhën shqipe. 
Ai thekson vlerën e gjuhës amtare, sidomos shkrim-leximin në këtë gjuhë, e cila do ta shkëpusë nga prapambetja kombin tonë dhe do ta radhisë krahas kombeve të tjera të qytetëruara. "Gjithsa kavm me g(j)uh t’vet jon tuj knue hem tuj shkrue për dynja dit për dit kta tuej fitue e tuj madhnue veç kavmi yn pa fitue tuj voglue". 
Tahir Efendi Lluka u njoh edhe me emrin "Tahiri i vogël", meqë me emrin "Tahiri i madh" njihej Tahir Efendi Gjakova-Boshnjaku, kishte bërë përpjekje që më parë që të përshtaste për gjuhën shqipe një alfabet arab dhe ia kishte arritur. Me punën që bëri, ai ishte i bindur se me alfabetin e saj gjuha shqipe do të mësohej shumë lehtë ("Fort shumë fajde ka me konë për Shqypnin", "Un i bona masus kto për Shqypnin", "Gjithkush t’jen ka nxon ma kollaj"). Këtij alfabeti i janë përmbajtur edhe shumë autorë të tjerë, në këtë mënyrë të veçantë në trevat e Kosovës. Veprimtaria e Tahir Efendi Llukës nuk u pa me sy të mirë nga organet e shtetit të kohës. Kur ai shkoi në Stamboll, mjediset qeveritare dhe ato fanatike e akuzuan për ndërmarrjen e tij. 
Veprimtaria e tij botimore dhe ajo në fushën e praktikës pedagogjike kanë tërhequr vëmendjen e shumë studiuesve, si të Dr. Muamed Pirakut, Mr. Abdullah Hamitit etj. Vdiq në prag të Kongresit të Manastirit.